میکسر صدا یکی از مهمترین تجهیزات صوتی است که وظیفه آن دریافت صدا، ترکیب صداهای مختلف و اعمال افکت می‌باشد. از میکسر صدا برای اجراهای زنده مانند کنسرت، استودیوها و ساخت فیلم استفاده می‌شود. در نگاه اول میکسر دارای ظاهری پیچیده با کلیدها و ورودی و خروجی‌های مشابه می‌باشد. اما کافی است مراحل راه‌اندازی و نحوه تنظیم میکسر صدا را قدم به قدم انجام دهید تا بتوانید به راحتی از آن استفاده کنید. بنابراین ما در این مقاله قصد داریم آموزش کار با میکسر صدا را به طور ساده برای شما توضیح دهیم، پس تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.
میکسر صدا چیست؟
میکسر صدا یک دستگاه الکترونیکی است که از آن برای ترکیب صداها و سیگنال‌های صوتی که از منابع مختلف صدا دریافت می‌کند استفاده می‌شود. این منابع صوتی شامل میکروفن، سازها، رکوردرها و دستگاه‌هایی مانند سینتی سایزر و غیره می‌باشد. صدا پس از پزدازش، ترکیب و اعمال افکت‌ها به بلندگوها فرستاده می‌شوند. همچنین میکسر صدا علاوه بر ترکیب سیگنال‌های مختلف صوتی، از طریق افکت‌ها و اکولایزر باعث تقویت صدا نیز می‌شود. این دستگاه می‌تواند سطوح صدا را تنظیم و مدیریت کند. میکسر صدا دارای اجزای مختلفی است که برای یادگیری نحوه تنظیم میکسر صدا باید در مورد آنها بیشتر بدانیم. در ادامه به معرفی آنها می‌پردازیم.
بیشتر بدانیم: تفاوت میکسر صدا و پاور میکسر
معرفی کانال‌ها
یکی از مهمترین بخش‌های یک میکسر صدا کانال‌های آن است. در واقع سیگنال‌های صوتی از طریق این کانال‌ها وارد دستگاه می‌شوند و بعد از ترکیب و تنظیم به سمت خروجی‌ها فرستاده می‌شوند.
ورودی‌ها
میکسرهای صدا دارای تعدادی ورودی می‌باشند که صداهای منابع صوتی مختلف را به میکسر متصل می‌کند. تعداد ورودی‌ها در میکسر با تعداد کانال‌های آن برابر است. همچنین هر ورودی دارای یک شماره است تا بتوان به راحتی آن را تشخیص داد.
خروجی‌ها
سیگنال‌های صوتی بعد از ترکیب و پردازش به خروجی‌های صدا مانند بلندگوها در میکسر فرستاده می‌شوند. خروجی‌ها وظیفه پخش صدا را بر عهده دارند.
گین Gain
وظیفه گین کنترل فرکانس‌های ورودی می‌باشد. تنظیمات گین را باید با دقت بالایی انجام دهید تا باعث اختلال در فرکانس‌های صوتی نشود.
اکولایزر
از طریق اکولایزر می‌توان سطح فرکانس‌ها را بالا یا پایین آورد تا صدایی واضح و شفاف تولید شود. اکولایزرها به 3 قسمت بیس، میدرنج و تریبل تقسیم می‌شوند.
فیدر
فیدرها کنترل‌هایی هستند که توسط آنها می‌توان ولوی صدای هر کانال را تنظیم کرد. در حقیقیت میزان مقاومت به فیدرها بستگی دارد. با پایین آوردن فیدرها میزان مقاومت افزایش پیدا می‌کند.
کنترل سولو
این کنترل به شما کمک می‌کند تا در هنگام ضبط سیگنال‌های کانال‌های دیگر را قطع کنید تا فقط صدای یک کانال پخش شود.
فانتوم پاور
برخی از میکروفن‌ها مانند میکروفن کاندنسر نیاز به فانتوم پاور دارند. در صورت استفاده از آنها می‌بایست دکمه فانتوم پاور میکسر را روشن کنید.
قطع صدا
قطع صدا یا mute این امکان را به شما می‌دهد تا در صورت لزوم صدای یک کانال را قطع کنید. این در حالی است که دیگر کانال‌ها در حال پخش صدا هستند.
پانوراما یا PAN
این قسمت کنترل صدای استریو را بر عهده دارد. اگر آن را به سمت راست بچرخانید سیگنال را به سمت خروجی راست می‌فرستید و هنگامی که آن را به سمت چپ بچرخانید سیگنال صوتی به خروجی چپ ارسال می‌شود.
آموزش کار با میکسر صدا و نحوه تنظیم کردن آن
1. بستن مستر ولوم و فیدرهای صدا
در شروع آموزش کار با میکسر باید این نکته را بدانید که قبل از هر کاری لازم است تا اسلایدرها و فیدرها را تا انتها ببندید. در سمت راست کیبورد میکسر می‌توانید اسلایدر اصلی صدا را با عنوان Main Mix پیدا کنید. اگر میکسر صدا را بدون کاهش صدا و ولوم روشن کنید ممکن است با تولید فیدبک‌های بلند به میکسر یا بلندگوها آسیب برسانید. در میکسر، کنترل‌های صدا از نوع چرخشی یا کشویی می‌باشند.
اگر کنترل‌ها از نوع چرخشی باشند برای بستن صدا باید آنها بر خلاف عقربه‌های ساعت بچرخانید تا جایی که دیگر نچرخد. اگر کنترل‌های صدا به صورت کشویی هستند تا جایی که ممکن است آنها را به سمت پایین بکشید. به طور کلی کنترل‌کننده‌های اصلی صدا در میکسر رنگ متفاوتی دارند و به آسانی می‌توان آنها را از دیگر فیدرها و اسلایدرها تشخیص داد.
2. اتصال تجهیزات
وصل کردن میکروفن‌ها توسط کابل‌های XLR
میکسرهای صدا دارای یک درگاه XLR در امتداد لبه بالایی و یا پشت دستگاه هستند که برای اتصال میکروفن از آن استفاده می‌کنند. یک سمت کابل را به میکروفن و سمت دیگر آن را به درگاه مخصوص میکروفن که دارای 3 حفره کوچک در داخل یک دایره می‌باشد وصل کنید. تعداد ورودی‌ها به تعداد کانال‌های میکسر بستگی دارد. برای مثال یک میکسر 8 کاناله می‌تواند 8 ورودی داشته باشد.
اتصال ابزارهای موسیقی به ورودی‌های میکسر
منابع صوتی مانند میکروفن تنها یک ورودی و یک خروجی را اشغال می‌کنند اما دستگاه‌های استریو از طریق 2 ورودی به میکسر متصل می‌شوند. ورودی‌های میکسر صدا در مجاورت درگاه XLR هستند که هر کدام دارای جک‌های صوتی 6.35 میلیمتری می‌باشند. شما می‌توانید توسط شماره‌هایی که بالای هر ورودی نوشته شده است متوجه شوید که صدای ورودی هر کانال توسط کدام اسلایدر یا فیدر کنترل می‌شود.
وصل کردن خروجی میکسر با کابل TRS
با اتصال کابل‌های TRS می‌توانید از ورودی‌های خود نویز کمتری دریافت کنید. یکی از کابل‌ها را به درگاهی با علامت L و دیگری را به درگاه با علامت R وصل کنید. سپس آنها را به درگاه‌های ورودی در پشت رابط متصل کنید.
اتصال هدفون
در نحوه کار با میکسر صدا باید این نکته را بدانید که گوش دادن به میکسر توسط هدفون این امکان را به شما می‌دهد تا سطوح را واضح بشنوید و بتوانید در صورت لزوم آنها را تغییر دهید. برای اتصال هدفون از جک 6.35 میلیمتری استفاده می‌کنند.
3. روشن کردن میکسر صدا
بعد از انجام اتصالات می‌بایست میکسر را روشن کنید. دکمه پاور معمولا در پشت میکسر یا در بالا و سمت راست آن می‌باشد. قبل از اینکه میکسر را روشن کنید از خاموش بودن همه کنترل‌ها و تنظیم‌کننده‌های صدا اطمینان حاصل نمایید. بعد از روشن کردن دستگاه با روشن شدن چراغی از متصل بودن میکسر به برق آگاه می‌شوید.
4. تنظیم سطوح صدا
در کنار کنترل‌کننده‌های اصلی صدا یک سری اعداد وجود دارد که از طریق آنها می‌توانید به راحتی سطح خروجی را کنترل کنید.
متعادل کردن فیدرها
برای شنیدن همه ورودی‌ها باید فیدرها را متعال نمایید. برای این کار می‌بایست فیدرهای کشویی را بالا ببرید و چرخشی‌ها را در جهت عقربه ساعت بچرخانید. برای هر کانال یک فیدر در میکسر موجود می‌باشد و با تنظیم آنها می‌توانید صدای مرتبط را از طریق هدفون یا بلندگوها بشنوید.
در نحوه تنظیم میکسر صدا تمام ورودی‌ها را به طور همزمان آزمایش کنید تا از شنیدن صدای همه اتصالات مانند میکروفن و یا سازها مطمئن شوید. اگر نتوانستید صدای تمام منابع صوتی بشنوید باید سطح فیدرها را بالا و پایین بیاورید. نکته‌ای که باید به آن دقت کنید این است که فیدر را بیش از ¾ حداکثر صدا بالا نبرید زیرا باعث تداخل در صدا می‌شود.
تغییر سطح فرکانس‌های باس، میدرنج و تریبل
در میکسر هر کانال دارای فیدرهایی است که سطح تریبل، میدرنج و باس را برای آنها تغییر می‌دهند. باس فرکانس‌های پایین و تریبل فرکانس‌های بالا را تنظیم می‌کند. هنگام تنظیم سطح فرکانس‌ها به سیگنال‌های ورودی گوش دهید تا بتوانید به درستی آن را تغییر دهید. در آموزش تنظیم میکسر صدا یکی از نکات مهم این است که بدانید اگر میکروفن را به میکسر متصل کرده‌اید باید باس را پایین بیاوردید و تریبل را بالا ببرید تا صدا واضح شنیده شود.
استفاده از فیدر گین برای افزایش حجم یک کانال خاص
فیدر گین (Gain) را با اسامی Sens یا Trim نیز ممکن است در میکسرهای صدا مشاهده کنید. وظیفه این فیدر افزایش فرکانس ورودی است. فیدر گین را برای کانالی که مد نظر دارید به آرامی تنظیم کنید.
تنظیم ولوم PAN
با تنظیم فیدر پن می‌توانید تعادل بین بلندگوهای سمت راست و چپ را کنترل کنید. این فیدرها معمولا در بالای فیدر کانال‌ها قرار دارد. اگر فیدر پن را در وسط قرار دهید صدا از طریق بلندگوهای راست و چپ به صورت مساوی پخش می‌شود. اگر می‌خواهید صدا از یک سمت بیشتر شنیده شود باید فیدر را به سمت موردنظر متمایل کنید.
5. جداسازی و ارسال کانال‌ها
قطع کردن صدای یک کانال یا Mute
در نحوه تنظیم میکسر صدا لازم است بدانید که در کنار هر فیدر یک دکمه کوچک با اسم Mute وجود دارد. این دکمه برای قطع کردن صدای کانال مورد نظر به کار می‌رود. اگر چه منبع اصلی صدا همچنان در حال تولید صدا می‌باشد و با قطع کردن صدای کانال فقط صدا از طریق بلندگو شنیده نمی‌شود. این در حالتی است که صدای دیگر کانال‌ها در حال پخش است. اگر می‌خواهید مجدد صدای کانال را وصل کنید باید یک بار دیگر دکمه Mute را فشار دهید. شما می‌توانید صدای چند کانال را همزمان باهم قطع کنید.
استفاده از دکمه سولو (Solo)
در میکسر صدا دکمه Solo در کنار دکمه Mute قرار دارد. با فشار دادن این دکمه می‌توانید همه کانال‌ها را به غیر از کانال مورد نظر به حالت بی‌صدا دربیاورید. با انجام این کار فقط صدای کانالی که دکمه سولو آن را فشار داده‌اید از بلندگوها می‌شنوید. برای غیرفعال کردن آن کافی است یک بار دیگر آن را فشار دهید. این کار را می‌توانید همزمان برای چندین کانال صدا انجام دهید.
استفاده از خروجی کمکی یا Auxiliary
استفاده از خروجی کمکی زمانی کاربرد دارد که نیاز دارید یک کپی از صدا را به مانتیورهای خاص بفرستید و یا افکت خاصی را روی آن قرار دهید. برای استفاده از درگاه کمکی باید مانیتور یا دستگاه افکت را به یکی از پورت‌های AUX میکسر متصل کنید. درگاه AUX یک کپی از صدا می‌گیرد و اجازه کنترل آن را با دکمه send می‌دهد. در واقع این نسخه کپی شده را به یک خروجی خاص برای نظارت بر آن می‌فرستند.
کلام آخر
ما در این مقاله سعی کردیم آموزش کار با میکسر صدا و نحوه تنظیم آن را برای شما به صورت کامل و جامع توضیح دهیم. همانطور که گفته شد نحوه کار با میکسر صدا زیاد سخت و پیچیده نیست. برای راه‌اندازی میکسر صدا فقط کافی است مراحل را قدم به قدم همانطور که آموزش دادیم انجام دهید. اگر نیاز به مشورت و راهنمایی بیشتر دارید مجموعه ویس‌کده همیشه در کنار شما می‌باشد.
در این مجموعه سال‌ها است کارشناسان توانا و مجرب ما در زمینه راه‌اندازی و تنظیم انواع سیستم صوتی در حال فعالیت می‌باشند. بنابراین در صورت نیاز به مشاوره و کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید با شماره 02191692311 تماس حاصل نمایید و از متخصصان ما راهنمایی بگیرید.